Bir arkadaşım İstanbul'a sevgilisi ile buluşmaya gideceği gün ishal olmuş. Fakat ne çare ki gitmek zorunda. Deniz otobüsüyle zorlu bir yolculuktan  sonra (habire tuvalete taşınarak) buluşma yerine ulaşmış. Beklemeye başlamış.
Çok sıkıştığı bir anda tam tuvalet arayacakken kız arkadaşının geldiğini görünce gidememiş. Ancak o sırada epey bir miktar altına kaçırmış. Renk vermemek için, "Buraya kadar gelmişken gel bir pantolon alalım" diyerek kızı bir mağazaya götürmüş.

Tezgahtarın tüm ısrarına rağmen hiç denemeden mağazadan bir pantolon alıp ayrılmış. Gittikleri bir kafede, "İçime sinmedi. Ben şunu tuvalette bir deneyeyim" demiş. Hemen kirlenmiş çamaşırını ve pantolonunu daracık havalandırma boşluğundan atmış.

Rahatlamanın verdiği huzurla çantanın içindeki poşette duran yeni pantolonu almak üzere eğilmiş. Fakat o da ne! Poşette bir kazak varmış! Gözlerine inanamayan arkadaşım hemen kafasını havalandırmadan sokarak eski pantolonuna ulaşmaya çalışmış ama becerememiş.

Bu arada tuvaletin önünde uzun bir kuyruk oluşmuş. Kapıyı vurmalarına rağmen içeriden tepki gelmeyince kafenin işletmecisi, "Bir delikanlı tuvalete girdi, çıkmıyor. Sanırım içeride eroin kullandı" diyerek polis çağırmış. Emniyet güçleri geldiğinde tabii acı gerçek ortaya çıkmış!

Amerika'nın kuzeyinde bir yerlerde yeni tanışmış iki genç haftasonu kaçamağı için bir kayak merkezine gidiyorlarmış. Dışarıda fena bir soğuk  varmış, acayip de kar yağmaktaymış. Çift tanışma çabaları içinde hafiften flört vaziyette, kikirdeyerek, oynaşarak hava koşullarının elverdiği ölçüde yol almaktaymış.

Ancak kızın çişi gelmiş. Delikanlı biraz dayanmasını rica etmiş. Bir süre daha gitmişler ama kız dayanamaz hale gelmiş: "Duralım, ben arabanın arkasında hallederim" demiş. Durmuşlar, kız inmiş arabayı kendisine siper etmiş, pantolonunu indirip işini görmeye başlamış. Çocuk centilmen bir tavır içinde kafasını çevirip bir kez bile bakmadan kızı beklemiş. Beklemiş... Beklemiş...

Kızcağız işini bitirmiş ama ayağa kalkmaya çabalıyor, ama bir türlü kalkamıyormuş. Çünkü çömelirken kalçasını metal tampona yaslamış, hava sıfırın altında olduğundan yapışıp kalmışmış. Pantolonu inik bir vaziyette olduğundan, yeni tanıştığı çocuğa da seslenip yardım istemekten utanıyormuş. Arabayı itmiş, montunu çıkarıp, kalçasına sürterek ısıtmaya çabalamış ama nafile... En sonunda can havliyle "İmdaaat" diye haykırmış.

Delikanlı zaten iyice meraklandığından kopup gelmiş ki, manzara fena. Bir süre apışıp kaldıktan sonra, durumu anlayıp kızı kurtarmaya çabalamış. Ne yaptılarsa olmamış. En sonunda çocuğu aklına bir fikir gelmiş, ama bu yaşadıkları rezaleti ikiye katlayacağından, söyleyemiyormuş. Kız yerde kıçı-başı açık otururken donma raddesine geldiğinden, fazla dayanamamış ve aklına gelen çözümü kıza açmış. Kız haliyle duyar duymaz "Hayıır! Olamaz" şeklinde nida etse de; biraz düşününce başka çare olmadığını kabul etmiş. Böylece delikanlı fermuarını indirip, kızın kalçasına işemeye başlamış. Sonuçta kız kurtulmuş. Ama çift kayak merkezine kadar birbirleriyle tek kelime konuşmadan gitmiş ve ayrı odalar tutmuşlar. Böylece muhtemel bir beraberlik, son yılların en garip sakarlığı yüzünden başlamadan bitmiş.

Dünyanın en gelişmiş ulaşım sistemi olan uzay gemilerinin füzelerinin genişliği 4 feet 8,5 inch imiş. Yani yaklaşık 1 metre 42 santim. Böyle modern  bir araç için tuhaf olan bu rakamın ilginç bir hikayesi var.

ABD’de demiryollarının ray arası uzunluğu 4 feet 8,5 inch’miş. Niye 4 feet gibi düz bir rakam değil de, hesabı zorlaştıran küsürlü bir rakam seçilmiş?

Bu garip uzunluk ABD’de ilk demiryolları inşaatını yapanların İngiliz göçmenleri olmasına bağlanıyor. Çünkü İngiltere'de de rayların genişliği bu uzunluktaymış.

İngiltere’de demiryolu inşaatı tüm ölçülerini tramvay inşa geleneğinden devralmış. Yani eskinin tramvaycıları yeninin trencileri olmuş. Bu yüzden de ray genişliği 4 feet 8,5 inch kalmış.

Peki tramvay raylarının arası neden 4 feet 8,5 inch’miş? Çünkü bu uzunluk at arabalarının şaşe genişliğiymiş.

Zamanında tramvayın şasesi at arabalarının iki tekerlek arası uzunluğu baz alınarak belirlenmiş. O zamanlar iki tekerlek arası denince akla 4 feet 8,5 inch geliyormuş.

Vazgeçilmesi çok güç bir gelenekmiş bu. Çünkü malum uzunluğun İngiltere’deki tarihi taa Roma İmparatorluğu’nun adayı işgaline kadar uzanıyormuş.

O zamana kadar atlı araba görmeyen adanın yarı medeni insanları, atların araba çekebileceğini Roma savaş arabalarında görmüş. Dolayısıyla İngiltere’nin ilk yolları Romalı askerlerin savaş arabaları tarafından açılmış.

İki derin tekerlek izinden oluşan bu yollar, sonraları İngilizler tarafından yapılan at arabalarının şaşe genişliğini de belirlemiş. Şaseyi kırmak istemiyorsan, yoldaki at arabası izinin uzunluğunu ölçüp tekerlekleri de bu uzunluğa göre yerleştirmek zorundaymışsın.

Aynı şekilde Avrupa’da da tüm yollar standart olarak 4 feet 8,5 inch genişliğindeymiş.

Peki Romalılar bu uzunluğu nereden çıkarmış? Arabaya koştukları atın kıçından! İki atın kalça genişliği 4 feet 8,5 inch tutuyormuş.

Başa dönelim. Tüm bunların füze rampasıyla ilgisi ne?

Solid Rocket Boosters adı verilen füzeler dünyada sadece tek bir firma tarafından yapılıyormuş. Thiokol adındaki firmanın mühendisleri füzeleri ilk tasarladığında daha geniş bir şey yapmışlar ama hemen o vazgeçilemeyen 4 feet 8,5 inch genişliğine dönmek zorunda kalmışlar. Çünkü Utah’taki fabrikada üretilen füzeler tren yoluyla taşınıyormuş. Demiryolu üzerindeki tünellerin genişliği de iki atın kıçının genişliğinden biraz fazlaymış.

Şehir efsanelerinin yayılmasında birinci sorumluluk kesinlikle basına ait. Basın zaman zaman işkembeyi kübradan atan muhabirlerin kurbanı olurken,  bazen de "güvenilir" araştırma kuruluşlarının gazabına uğruyor. Hele ki konu AIDS gibi panik bir konuysa sapla saman karışıyor. Ortaya efsanevi haberler çıkıyor. İşte ABD basınının efsanevi AIDS haberleri:

1 Ocak 1985: New York Times AIDS'e yakalanan Amerikalı sayısının 1 milyon'a ulaştığını duyurdu. Gazeteye göre her gün 1000 ila 2000 bin Amerikalı AIDS'e yakalanıyordu.

6 Nisan 1986: New York Times AIDS'e yakalanan Amerikalı sayısını açıkladı: 1 milyon!

27 Ağustos 1989: Dönemin Sağlık Bakanı Luis Bullivan Los Angeles Times'a AIDS üzerine yapılan araştırmaların sonucunu açıkladı: "100 bininci vaka iki gün önce bildirildi."

25 Temmuz 1990: Hastalığın Afrika'da yayılma hızı hakkında yapılan bir araştırmayı baz alan Newseek, AIDS'e yakalanan Amerikalı sayısını açıkladı: 1 milyon!

28 Temmuz 1992: Times, Amerika Sağlık Bakanlığı Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezi'nin (CDC) yaptığı araştırmayı yayımlıyor. CDC araştırması AIDS'e yakalanan Amerikalı sayısını da açıklamış. Bilim bakalım kaç? 1 milyon(!)

Bir arkadaşım başımdan geçti diye anlatmıştı. İş için Trabzon'a düşmüş yolu. Arkadaşlarıyla birlikte kentin iyi bir otelinde kalıyormuş. Gündüz  işleri neyse halletmişler. Akşam otelin restoranına inmişler. Yemekler leziz, Trabzonlu garsonlar eğlenceliymiş. Yemek üstüne tatlı alalım demişler. Arkadaşım garsonu çağırıp "Fırında sütlaç var mı?' diye sormuş. Garson 2-3 saniye boş boş baktıktan sonra "Abi fırında sütlaç yok, ama tezgahın üstündekiler de sıcak" deyivermiş.


Bir grup arkadaş öğle yemeğinde Karadeniz pidecisinden pide yemeğe karar vermişler. Bir süre neli pide isteyeceklerini tartışmışlar. En sonunda yarısı peynirli, yarısı kıymalı pide yemeğe karar vermiş. Aralarından biri telefon açıp 10 pide istediklerini yarısının kıymalı diğerlerinin peynirli olacağını söylemiş. 15 dakka sonra acar bir Trobzonlu delikanlı elinde pide paketiyle kapılarını çalmış. Elemanlar paketi açınca yarısında kıyma diğer yarısında peynir olan 10 adet pideyle karşılaşmışlar.
 
 
Karadeniz insanının keskin zekasına atfen anlatılan fıkralar zaman içinde "Bir arkadaşımın başına gelmiş" öndeyişiyle efsaneleşiyor. Yukarıdakiler bu tip örnekler. Bazen tam tersi de oluyor doğal olarak. Örneğin Karadeniz'de buzdolabını aşağıya indirmekte zorluk çeken iki kardeşten birinin aşağıya inip yukarıdaki kardeşine "At Dursun ben tutarım" demesi ve buzdolabının altında kalması, fıkra gibidir. Belki on yıl sonra kimse bunun gerçekten olmuş olduğuna inanmayacak. Karadeniz'den son bir örnek; Karadeniz yaylalarından birinde tamamen ahşap olan bir otelin yangın merdiveni de tahtadanmış. Doğru mu bilemem. Ama yakışır...