Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Nedir?

Kırım-Kongo Hemorajik Ateş (KKHA),keneler tarafından bulaştırılan, ateş, cilt içi ve diğer alanlarda kanama gibi bulgular ile seyreden hayvan kaynaklı bir enfeksiyondur.


Virüsün Tarihçesi

1944-45           Kırım
Kırım Kanamalı Ateşi
1956                Kongo
Kongo Hastalığı
1968
İki etkenin biyolojik olarak aynı olduğu bulunmuş
1979
İki coğrafik bölgenin adına uygun olarak

Kırım-Kongo Kanamalı Ateş Virüs(Crimean-CongHemorrhagic Fever Virus; CCHFV)

Endemik Bölgeler


Bunyaviridae familyasından Nairovirus cinsine bağlı olan insanlarda Kırım-Kongo kanamalı ateşi hastalığı’na sebep olmaktadır.

                                                                                 
Bulaşma Yolu
1.İnfekte hayvanların doku ve kanı ile temas
2.Kene ısırığı (veya ezilmesi) ile 
3.İnfekte insanlardan 
  (Genellikle Nozokomiyal)
4.Laboratuvardan
5.Hava yolu
5.İnfekte sütün içilmesi ile

KKKA NASIL BULAŞIR?
Henüz ergin olmamış Hylomma soyuna ait keneler, küçük omurgalılardan kan emerken virüsleri alır, gelişme evrelerinde muhafaza eder; ergin kene olduğunda da hayvanlardan ve insanlardan kan emerken bulaştırır.

KKKA da Kuluçka Süresi
Kene tarafından ısırılma ile virüsün alınmasını takiben kuluçka süresi genellikle 1-3 gündür; bu süre en fazla 9 gün olabilmektedir. Enfekte kan, ifrazat veya diğer dokulara doğrudan temas sonucu bulaşmalarda bu süre 5-6 gün, en fazla ise 13 gün olabilmektedir.

KKKA’nin Belirtileri
1.Ateş
2.Kırıklık
3.Baş ağrısı
4.Halsizlik 
5.Kanama pıhtılaşma mekanizmalarının bozulması sonucu;
6.Yüz ve göğüste kırmızı döküntüler
7.Gözlerde kızarıklık,
8.Gövde, kol ve bacaklarda morluklar 
9.Burun kanaması, dışkıda ve idrarda kan görülür.



Kırım-Kongo Kanamalı Ateşinden Korunma
Hastalığın bulaşmasında keneler önemli bir yer tutmaktadır. Bu nedenle kene mücadelesi önemlidir fakat oldukça da zordur.

1. İnsanlar kenelerden uzak tutulabilir ise bulaşma önlenebilir. Bu nedenle de mümkün olduğu kadar kenelerin bulunduğu alanlardan kaçınmak gerekir.
2. Kenelerin yoğun olabileceği çalı, çırpı ve gür ot bulunan alanlardan uzak durulmalı, bu  gibi alanlara çıplak ayak yada kısa giysiler ile gidilmemelidir.

3. Bu alanlara gidenlerin lastik çizme giymeleri, pantolonlarının paçalarını çorap içine almaları,
4. Ayrıca uzaklaştırıcı olarak WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafında da önerilen DEET, dimetil ftellat, benzil benzoat ve indanol içeren uzaklaştırıcıları açık yerlere ve kıyafetlere uygulanması,

5. Bu kenelerle sıklıkla karşılaşılabilecek ortamda çalışması gerekenlerin kıyafetlerine WHO tarafından önerilen ilaçları uygulaması, önerebilinir.
6. Diğer canlılara ve çevreye zarar vermeden, haşere ilacı (insektisit) ile uygulamanın uygun görüldüğü durumlarda  çevre ilaçlanması yapılabilinir.
7. Kenelerin bulunduğu alanlara gidildiği zaman vücut belli aralıklarla kene için taranmalıdır
8. Vücuda yapışmış keneler uygun bir şekilde  kene ezilmeden, ağızdan veya başından tutularak bir cımbız veya pens yardımıyla sağa sola oynatarak alınmalıdır. Isırılan yer alkolle temizlenmelidir. Mümkünse kenenin tanı için alkolde saklanması uygun olur.


KENE KOVUCU İLAÇLAR NE KADAR ETKİLİ?

Giysilere, çadır, uyku tulumu, koltuk, kanepe, halı, kilim perde, duvar gibi kenenin uzak tutulması istenen alanlara uygulanır. Uzun süreli koruma sağlar.
Giysilere giymeden önce uygulanıp kuruduktan sonra giyilir.
      Ken-Kov Aeresol (TAMAY)
      Anti-Kene Sprey (PCI)
Sivrisinekler için piyasada mevcut olan direkt vücuda sürülen ilaçlar kenelere karşı da kullanılabilir. Kısa süreli koruma sağlar.
      OF, KOV, SİN-KOV vb.

KENE ÇIKARILMASI
1.Keneler virüsü, vücuda yapıştıktan hemen sonra vermeyip, bunun için belirli bir süre gerektiğinden kenenin en kısa sürede çıkarılması çok önemlidir.
2.Keneler kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparılmadan bir cımbız veya pens yardımıyla kenenin vücuda yapıştığı yerden tutularak, sağa sola oynatılarak çıkartılmalıdır.
3.Kene üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, gaz yağı, kolonya vb.) kesinlikle dökülmemeli ve keneler sigara veya kibrit gibi fiziksel yöntemlerle uzaklaştırılmaya çalışılmamalıdır. Çünkü bu durumda keneler kusmakta ve mikrobu vücuda verebilmektedir.
4.Mecbur kalınırsa (deri içinde kenenin başının kalması vb.) kenelerin cerrahi yöntemle çıkarılması gerekmektedir

YAPILMAMASI GEREKENLER:
1.Karnından Tutmayın!

2.Üzerine Bir şey Dökmeyin!

3.Ezmeyin!


TEDAVİSİ:
1.Spesifik tedavisi yoktur
2.Destek tedavisi (Kan replasmanı, solunum-dolaşım desteği vb.)
3.Antiviral ilaç (Ribavirin) kullanılabilir.

Prognoz (hastalığın seyri)

1.Hafif ve orta derecede klinik seyir gösterenler yaklaşık 9-10 günde iyileşir
2.Mortalite oranı ortalama %30 (%8-80)
3.İyileşen olgularda sekel görülmez
4.Ölüm klinik bulguların 2. haftasında görülür
(Ölüm karaciğer, böbrek ve akciğer yetmezlikleri nedeni ile olmaktaktadır)