|
kolera
|
 |
|
|
1. GENEL BİLGİ
TBMM Genel Kurulu’nda, "Anadolu Yaklaşımı" adı verilen ve Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (KOBİ’lerin) borçlarının yeniden yapılandırılmasını öngören tasarı, kabul edilerek 30 Aralık 2006 tarih ve 26392 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yasalaşmış bulunmaktadır. [1]
Konu ile ilgili olarak yayımlanması düşünülen tebliğin çalışmaları devam etmekte olup, 15.01.2007 tarihi itibariyle "Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarının Onaylanması, Kabulü ve Uygulanmasına İlişkin Genel Şartlar Hakkında Yönetmelik" taslağı tartışmaya açılmıştır.[2]
Kanunun amacı; küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar ve diğer malî kurumlardan almış oldukları ve 31.10.2006 tarihi itibariyle bu kuruluşlar nezdinde donuk veya şüpheli alacaklar hesabına intikal etmiş bulunan kredi borçlarına ilişkin olarak, çerçeve anlaşma ve sözleşmeleri kapsamında; kredi borçlarının vadelerini uzatmak, kredilerini yenilemek, ilave yeni kredi vermek... şeklinde alınacak tedbirlerle, malî kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine ve istihdama katkıda bulunmaya devam etmelerine olanak verilmesini sağlamaktır.
2. YASAYA İLİŞKİN AÇIKLAMA VE DEĞERLENDİRMELER
Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin Tanımı, Nitelikleri Ve Sınıflandırılması Hakkında Yönetmeliğe[3] bakıldığında;
“ Küçük ve orta büyüklükte işletme (KOBİ): İkiyüzelli kişiden az yıllık çalışan istihdam eden ve yıllık net satış hasılatı ya da mali bilançosu yirmibeş milyon Yeni Türk Lirasını aşmayan ve bu Yönetmelikte mikro işletme, küçük işletme ve orta büyüklükteki işletme olarak sınıflandırılan ve kısaca "KOBİ" olarak adlandırılan ekonomik birimleri,
ifade eder.”
şeklinde bir tanımlama yapıldığı görülmektedir.
5569 sayılı borçların yeniden yapılandırılmasına ilişkin söz konusu Yasaya göre de; 250 kişiden az yıllık çalışan istihdam eden veya yıllık net satış hasılatı ya da bilanço Aktif toplamı 25 milyon YTL’ sını aşmayan işletmelerin, 31 Ekim 2006 tarihinden önceki borçları yeniden yapılandırılacaktır.
Bankalar ve diğer mali kurumlar ile kredi ilişkisi içinde olup, 31 Ekim 2006 tarihine kadar açılmış ve banka ya da diğer mali kurumlar nezdinde donuk veya şüpheli alacaklar hesabına intikal eden kredileri bulunan, finansal darboğaz içindeki KOBİ' lerin, finansal yeniden yapılandırma çerçevesinde belirlenecek süre ve koşullarla, geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine olanak sağlanmaktadır.
KOBİ' lerin, yeniden yapılandırma programı kapsamında sigorta ve vergi borçları da baştan değerlendirme konusu yapılabilecektir. Finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalamış KOBİ' lerin, vadesi geldiği halde 31 Ekim 2006 tarihine kadar ödenmemiş elektrik, doğalgaz, telefon veya su kullanımından kaynaklanan borçları, Maliye Bakanlığı’na bağlı vergi daireleri ile sosyal güvenlik kurumlarına olan ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun veya tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre takip edilen borçları, ilgililerin sözleşme tarihinden itibaren[4] 2 ay içinde başvurmaları halinde, teminat aranmaksızın kanuni faiz oranı uygulanarak 24 aya kadar tecil edilebilecektir. Yapılan bu düzenleme uyarınca; 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun Hükümleri uyarınca; amme alacaklarının tecilinde uygulanmakta olan tecil koşulları aranılmamış, kapsama giren mükelleflerden teminat aranılmaksızın tecil yapılabilmesine olanak tanınmıştır. Bu düzenleme borçların tecili işlemini çok önemli ölçüde kolaylaştırıcı ve bürokratik süreci azaltıcı bir düzenlemedir.
Ayrıca, bu kapsamdaki borçlar nedeniyle daha önce uygulanmış hacizler, yapılan ödemelere paralel olarak kaldırılacak. Finansal Yeniden Yapılandırma Anlaşmaları kapsamında finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzaladığı takdirde, bu sözleşmeleri imzalayan KOBİ' lerden olan alacaklara ilişkin zaman aşımı, sözleşme tarihi itibariyle kesilmiş sayılacaktır.
Kanunun 3. maddesinin 8. bendine göre; alacaklı banka ya da diğer mali kurumlar, söz konusu kredilerin "kanuni faiz ve temerrüt faizi"ni hesaplarken, bileşik faiz uygulamayacaklardır. Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları ve bu anlaşmalar kapsamında alacaklı ile borçlular arasında imzalanacak finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerinin asgari unsurlarının belirlenmesi konusunda, yine aynı maddenin 1. ve 2. bendine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) yetkili olacaktır.
Ayrıca Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları hükümleri kapsamında düzenlenecek finansal yeniden yapılandırma sözleşmeleri ve bu sözleşmeler kapsamında yapılacak işlemlerle ilgili olarak; söz konusu yasanın 4. maddesi uyarınca;
Düzenlenen sözleşmelerde belirlenen esaslar uyarınca yapılacak işlemler ve düzenlenecek kağıtların 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisi ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan istisna tutulması,
Çerçeve anlaşması ve düzenlenen sözleşmeler uyarınca alacaklı bankalar tarafından her ne nam altında olursa olsun tahsil edilecek tutarların 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu gereği ödenecek banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna tutulması, gibi istisna hükümleri de getirilmiş bulunmaktadır.
Kanunun 1. maddesinin 3.bendi uyarınca; 30.01.2002 tarihli ve 4743 sayılı Malî Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun[5] uygulamasından yararlanmış olanlar bu Kanun kapsamına girmeyecektir. Dolayısıyla İstanbul Yaklaşımı" ndan yararlanan firmalar, "Anadolu Yaklaşımı" ndan yararlanamayacaktır.
Kanunun 4. maddesinin 6. bendine göre; borçları yeniden yapılandırılan ve yeni bir itfa planına bağlanan borçlu KOBİ' ler tarafından alınmış teşvik belgelerinin süreleri ile ihracat taahhüt süreleri, sözleşmelerle belirlenen süreler kadar uzatılmış sayılacaktır. Kredilerin teminatlarının ya da alacaklı mali kurum tarafından iştirak olarak edinilecek KOBİ' nin varlık ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değerine ilişkin değerleme, borçlu tarafından talep edilmesi durumunda BDDK ya da Sermaye Piyasası Kurulu’nca değerleme yapmaya yetkilendirilmiş kişi veya kuruluşlar tarafından yapılacaktır.
3. SONUÇ
Kamuoyunda “Anadolu Yaklaşımı” olarak adlandırılan küçük ve orta ölçekli işletmelerin, Türkiye’de faaliyette bulunan bankalar ve diğer malî kurumlardan almış oldukları ve 31/10/2006 tarihi itibariyle bu kuruluşlar nezdinde donuk veya şüpheli alacaklar hesabına intikal etmiş bulunan kredi borçları, çerçeve anlaşma ve sözleşmeleri kapsamında yeniden yapılandırılmaktadır.Yapılan bu düzenleme ile finansal sıkıntı içinde içinde bulunan KOBİ’lere mali kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilme ve elektrik, doğalgaz, telefon, su kullanımına ilişkin borçlar ile vergi ve sosyal güvenlik borçlarının 24 aya kadar tecil edilmesi imkanı da tanınmak suretiyle istihdama katkıda bulunmaya devam etme olanağının sağlanması amaçlanmaktadır.
40.000 civarında KOBİ’ nin, 1 Milyar YTL’ yi aşan tutarda borcu için bu yasa hükümlerinden yararlanması beklenilmektedir. [6]
Yasanın bir af yasası olmayıp borçları yeniden yapılandıran bir yasa olması ve ödeme kolaylığı sağlaması önemli bir avantajıdır.
Ayrıca İstanbul Yaklaşımı diye adlandırılan eski düzenlemeden sonra belli büyüklükteki daha alt mükellefleri rahatlatacak böyle bir düzenlemenin KOBİ’ ler için yapılmış olmasını da olumlu karşılamakta yarar vardır. Zira KOBİ’ ler ekonominin lokomotifidir.
Yasal düzenlemenin konuşulmaya başlanmasından itibaren KOBİ' lerin tamamının Anadolu Yaklaşımı'ndan faydalanması halinde 200 bin kişiye yeni iş imkanının sağlanacağı belirtilmektedir.[7] Dolayısıyla istihdama önemli bir katkı sağlayacağı ve finansal krize girmiş KOBİ’ leri önemli ölçüde rahatlatacağı öngörülmektedir.
|
